(This Dutch text will be translated soon)
Serge Verstockt schreef DRIE om de relatie tussen de intrinsieke klankmogelijkheden van akoestische instrumenten, percussie en elektronica uit te werken: waar vinden ze elkaar en waar zijn ze elkaars tegengestelde; waarom is een pure sinustoon moeilijk of niet te lokaliseren terwijl een droog tikje van een woodbloc perfect lokaliseerbaar blijkt?
Dit is het uitgangspunt van de compositie DRIE die –zoals de titel verraadt - opgebouwd is uit drie delen. Elk deel bestaat uit verschillende muzikale processen waarin de intensiteit per deel (alsook over de delen heen) wordt opgevoerd.
In het eerste deel bevinden de muzikanten zich rondom het publiek in een verduisterde zaal. Vanuit volledige stilte worden met behulp van verschillende soorten shakers (van luciferdoosjes over eitjes naar belletjes tot maracas) op zeer subtiele wijze verschillende bewegende klankwolken opgezet. De ruimtelijke akoestische processen (waves, doorgeven van pulses,…) worden door aangestreken lucifers van op het podium gedirigeerd. Deze fase, met een sterk ceremonieel karakter, wordt bijna onmerkbaar overgenomen door de versterkte shakers van twee muzikanten op het podium. Deze muzikanten zijn omringd door vier microfoons. Elke microfoon is verbonden met één van de vier boxen die in elke hoek van de concertzaal staan opgesteld. Op die manier kunnen zij van op het podium het geluid van bijvoorbeeld één maracas door de concertruimte laten bewegen. Dit principe wordt overigens later in het stuk herhaaldelijk gebruikt door de klarinetten en de trombone. Het aandeel van versterkte klanken neemt langzaam maar zeker de bovenhand.
Het tweede deel wordt ingezet door de pianist die clusters speelt op vier versterkte toypiano’s waarvan het geluid telkens vanuit een andere hoek in de zaal wordt geprojecteerd. De vier percussionisten, die in het tweede deel vooral klokkenspel spelen, zetten vanuit driedubbele piano een ritmische drive in die gedurende de rest van het stuk bijna niet meer zal wegvallen. De cello, contrabas, trombone en de twee klarinetten (pivoterend tussen de vier reeds aangehaalde micro’s) bouwen vanuit trage, stijgende melodieën langzaam maar zeker een geluidsmuur op.
Aan het begin van deel drie wordt door de vier basdrums een nieuw proces ingezet. Met behulp van vier verschillende pulse-schema’s, die unisono of gecombineerd worden gespeeld, leidt Verstockt ons naar iets wat heel sterk aan drum and base doet denken en uitmondt in pure noice. De regelmatige drive van de percussie wordt uiteindelijk verstoord door een tweede ritmische laag: beatboxes waarin eighties-ritmes werden geprogrammeerd. Toetsen van oude elektrische orgels worden door de klarinetist en trombonist met tape dichtgeplakt (de dichtgeplakte tonen blijven op die manier constant hoorbaar) en wilde, zwaar overstuurde elektrische gitaarklanken worden van achteraan de zaal ingestuurd.
In de laatste fase van DRIE horen we enkel een klankwolk van vier aftandse elektrische orgels met “dichtgeplakte tonen” die tussen het publiek staan opgesteld.
DRIE is in zijn jonge bestaansgeschiedenis al verschillende malen van gedaante veranderd. Zo duurt het stuk in zijn laatste gedaante beduidend langer en werd bijvoorbeeld gaandeweg een contrabaspartij toegevoegd. Verstockt laat in deze compositie ook veel ruimte voor improvisatie van de uitvoerders. Zo refereert hij bijvoorbeeld in de partituur van het laatste deel regelmatig naar bestaande muziekstijlen (walz, bossa nova, rock, disco,…) die door de muzikanten moeten worden geïnterpreteerd.
DRIE: Een fysieke ervaring. Een organisch proces van processen. Alsof ze er altijd zijn geweest, wetende dat je ze zo nooit meer terug zal zien.
|
