La velocidad de las tinieblas

Basic information

Composer Rathé, Filip
Duration 13 min.
Year of composition 2005
First performance (year) 2005
First performance (venue) TRANSIT FESTIVAL (B, Leuven)
First performance (performers) Spectra Ensemble, Wendy Nieper
Submitter Spectra Ensemble
Publisher
Type
Thematic tags
Conductor Obligatory
Soloist(s) Speaking voice (vocal percussion and air-sounds only),

Instruments

Musicians 1st player 2nd player
Violin2
Viola1
Cello1
Double-bass15-string
Flute 1
C
Piccolo
Clarinet 1
B-flat
Bass
Horn (F) 1
Trombone 1
Tenor
Musicians Instruments
Percussion 1
Crotales
Glockenspiel
Vibraphone (C3)
Timpani
Xylophone
Bass Drum
Wood Blocks
Other
Keyboard 2
Piano
Accordion
Other instruments and playing techniques
Voice amplified with microphone(s) attached to cheek (soft throughout) Percussion also requires 4 PVC-tubes of different lenght and a vessel filled with water.
Equipment
Sound electronics
Ampflied ensemble (no electronics)
Visuals

Notes

Programme notes

(ENGLISH TRANSLATION coming soon)

La velocidad de las tinieblas

Bij de studie naar het vocale werk van Lucien Goethals (°1931) vond ik één van zijn favoriete citaten van de Spaanse dichter León Felipe (1884-1968):

“Tú que sabes lo que pesan las piedras
y lo que corre el viento...
¿Cuál es la velocidad de las tinieblas
y la dureza del silencio?”

(Jij die weet hoeveel de stenen wegen en hoe de wind waait, zeg mij, wat is de snelheid van de duisternis en de hardheid van de stilte.)

Het gedicht “Yo soy el gran blasfemo”, waaruit het citaat komt, sluit inhoudelijk sterk aan bij de politiek geëngageerde assertieve poëzie van Claudio Rodriguez (1934-1999), waarvan “Cascaras” (in 1969 door Lucien Goethals getoonzet) een voorbeeld is.

Wanneer de zinsnede echter uit haar context wordt gelicht, verdwijnt de verwijtende toon waarin het oorspronkelijk weerklonk. Op deze wijze leerde ik het citaat kennen dat me sindsdien niet meer heeft losgelaten. Voor mij betekent het op die manier zoveel als een liefdevolle terechtwijzing van intellectuele hybris. 

Door vrije associatie werden de delen van de tekst gelinkt aan de vier elementen (Empedocles) die op hun beurt aanleiding gaven tot verdere associaties die de basis vormen voor de verschillende lijnen die in het stuk weerklinken.

In “La velocidad de las tinieblas” probeer ik de toch wel geheimzinnige vraag naar de snelheid van de duisternis en hardheid van de stilte sonoor om te zetten. Hierbij kwamen verschillende nieuwe vragen aan de orde. Hoe statisch is verandering en hoe beweeglijk is stilstand? Hoe veranderlijk is verandering? Daarbij denk ik aan de schijntoestanden van de sterrenhemel of wateroppervlakken.  Ook de visuele impressies van de schilderijen van Rothko, de etsen van Escher of de effecten van een stroboscoop vormden een uitgangspunt bij het werk aan deze compositie.

Meer nog dan het sonoor verklanken (zonder gebruik van de eigenlijke tekst) van het citaat in haar afzonderlijke specifieke delen, wou ik met dit stuk de intellectuele en emotionele toestand proberen vast te houden waarin ik me bevond toen ik voor het eerst deze uitdagende terechtwijzing las.

Technical specs
Additional notes

PDF version of SIBELIUS-file coming soon

Text by:

León Felipe (1884-1968)

“Tú que sabes lo que pesan las piedras
y lo que corre el viento...
Di me
¿Cuál es la velocidad de las tinieblas
y la dureza del silencio?”